server-up/docs/backups.md

Backups

Server Up maakt backups van je stacks: handmatig, automatisch vóór risicovolle acties, of op een schema. Terugzetten kan met één klik.

---

Wat zit er in een backup

Een backup is een .tar.gz met drie takken:

<stack>/     de compose, de .env en .serverup.json
appdata/     de mappen waar de app zijn gegevens bewaart
dumps/       een dump per database die de stack meebrengt

Voorbeeld	In de backup?
De compose van Vaultwarden	✅
Je ADMIN_TOKEN uit .env	✅
De wachtwoordkluis van Vaultwarden zelf	✅
De database van Paperless	✅ (als dump én als bestanden)
Je foto's in Immich	✅ — maar zie hieronder

Waarom een dump én de bestanden. Een tar van een draaiende database is geen betrouwbare kopie: er wordt tijdens het inpakken doorgeschreven, dus je hebt een momentopname van een bestand dat halverwege veranderde. Daarom haalt Server Up er ook een pg_dump, mariadb-dump of mongodump uit. Bij terugzetten wordt de dump ingespeeld nádat de container draait; de bestanden zijn het vangnet voor het geval de container tijdens de backup uit stond. Stond hij uit, dan staat dat als waarschuwing in het log — niet als stille overslag.

Dit is niet altijd zo geweest. Tot v0.7.88 bevatte een backup alleen de stackmap. LIBRARY_DIR en de appdata-map staan náást elkaar, dus je maakte een backup, kreeg een groen vinkje, en hield bij terugzetten een lege app over.

Wanneer je de appdata er juist uit wilt

Bij een mediaserver, een fotoarchief of een downloadmap loopt dit in de honderden gigabytes, en dan is een tar per keer geen zinnig middel — daar wil je restic of borg voor, met deduplicatie en incrementele runs.

Zet daarvoor Instellingen → Backups → Appdata meenemen uit (BACKUP_APPDATA). Je backup bevat dan weer alleen de stackmap: genoeg om een stack terug te zetten zoals hij geconfigureerd stond, niet om de inhoud te herstellen.

Omdat een backup je .env bevat, staan er wachtwoorden in — en met de appdata erbij ook je eigenlijke gegevens. BACKUP_DIR hoort dus dezelfde bescherming te hebben als de rest van /data.

---

Een backup maken

Per stack — de archiefknop op de stackkaart maakt er direct een. De geschiedenisknop ernaast toont alle backups van die stack, met de mogelijkheid om terug te zetten of te verwijderen.

Automatisch vóór risicovolle acties — standaard aan voor:

• bijwerken van een stack (compose pull + up), want een nieuwe image-versie kan een compose-wijziging nodig hebben;
• verwijderen van een stack, maar alleen als je "verwijder ook de bestanden" kiest — bij het enkel stoppen van containers valt er niets te verliezen.

Uit te zetten onder Instellingen → Backups. Mislukt zo'n automatische backup, dan gaat de actie alsnog door: anders zou je een kapotte stack niet meer kunnen opruimen. De melding komt wel in het joblog.

Gepland — dagelijks of wekelijks, rond een uur dat je zelf kiest. De planner draait in de applicatie zelf (geen cron nodig) en onthoudt in config.json wanneer hij voor het laatst gelopen heeft. Stond de server uit op het geplande moment, dan loopt de backup bij de eerstvolgende gelegenheid alsnog.

---

Bewaarbeleid

Twee regels, die allebei tegelijk gelden:

Instelling	Betekenis
BACKUP_KEEP	Hoeveel backups per stack je bewaart. 0 = onbeperkt.
BACKUP_MAX_AGE_DAYS	Alles ouder dan dit aantal dagen gaat weg. 0 = geen limiet.

De nieuwste backup van een stack blijft altijd staan, ook als hij ouder is dan de maximale leeftijd. Anders sta je na een lange vakantie met lege handen.

Opruimen gebeurt na elke nieuwe backup van die stack, en na een geplande ronde.

---

Terugzetten

De geschiedenisknop op de stackkaart → Terugzetten. Wat er dan gebeurt:

1. docker compose down          stack stoppen
2. huidige map opzij zetten     als <stack>.restore-<tijdstempel>
3. archief uitpakken
4. opzijgezette map weggooien
5. docker compose up -d         stack starten

Gaat stap 3 mis — een beschadigd archief, of een archief dat buiten de stackmap probeert te schrijven — dan wordt de opzijgezette map teruggeplaatst. Je raakt je stack dus niet kwijt aan een kapotte backup.

Een backup van stack A kun je niet over stack B heen zetten; dat wordt geweigerd op basis van de metadata.

Veiligheid

Archieven worden uitgepakt met Pythons tarfile en filter="data". Dat weigert absolute paden, ..-ingangen, symlinks die buiten de map wijzen en apparaatbestanden. Met een kaal tar xzf zou een geprepareerd archief bestanden elders op de host kunnen neerzetten.

---

Instellingen

Sleutel	Standaard	Betekenis
BACKUP_DIR	/opt/serverup/backups	Waar de archieven komen
BACKUP_KEEP	5	Aantal per stack
BACKUP_MAX_AGE_DAYS	0	Maximale leeftijd in dagen
BACKUP_SCHEDULE	off	off / daily / weekly
BACKUP_SCHEDULE_HOUR	3	Rond welk uur de geplande ronde draait
BACKUP_BEFORE_UPDATE	true	Backup vóór het bijwerken van een stack
BACKUP_BEFORE_REMOVE	true	Backup vóór het verwijderen van bestanden
BACKUP_VERIFY	true	Elk nieuw archief meteen controleren
BACKUP_OFFSITE_DIR	leeg	Tweede bestemming, bijvoorbeeld een gemounte schijf
DISK_MIN_FREE_GB	2	Reserve die vrij moet blijven
DISK_WARN_PCT	10	Onder dit percentage waarschuwt de interface

---

Controleren

Een backup die je nooit leest is een aanname. Server Up leest daarom elk nieuw archief meteen helemaal uit: dat controleert de tar-structuur én de gzip-checksum. Die checksum staat aan het eind, dus een archief dat halverwege is afgebroken valt hier door de mand terwijl het in een lijst compleet lijkt. Mislukt dat, dan meldt de backup zich als fout — het archief blijft wel staan, zodat je kunt zien wat er mis is.

In de backuplijst staat achter elk archief een schildje: groen als het gelezen is, rood met de foutmelding als het beschadigd is.

Met de knop Controleren doe je het handmatig over. Wil je zekerder weten dat terugzetten écht werkt, gebruik dan de diepe variant ({"deep": true} op /api/backups/<bestand>/verify): die pakt het archief uit naar een tijdelijke map met dezelfde beperkingen als een echt herstel, en ruimt die daarna op.

Uitzetten kan met BACKUP_VERIFY; bij hele grote stacks kost het merkbaar tijd.

---

Schijfruimte

Vóór elke backup wordt gekeken of het er redelijkerwijs in past. De schatting is de ongecomprimeerde grootte van de stackmap — bewust aan de veilige kant, want gzip maakt het kleiner. Past het niet, dan wordt de backup geweigerd in plaats van halverwege afgebroken: een half archief ziet er in een lijst compleet uit.

Daarbovenop blijft DISK_MIN_FREE_GB gereserveerd. Een volle schijf op een Docker-host breekt alles, niet alleen Server Up.

Zakt een schijf onder DISK_WARN_PCT, dan waarschuwt de interface en — als je meldingen hebt ingesteld — krijg je bericht. Dat gebeurt eenmalig bij de overgang, niet elke ronde opnieuw.

---

Een tweede bestemming

Backups staan standaard op dezelfde schijf als de data die ze moeten beschermen. Gaat die schijf stuk, dan ben je allebei kwijt. Zet daarom BACKUP_OFFSITE_DIR op een absoluut pad naar een gemounte schijf, NFS- of SMB-share:

BACKUP_OFFSITE_DIR=/mnt/nas/serverup-backups

Elke nieuwe backup wordt daar naartoe gekopieerd, archief én metadata. Een bestaande backup kopieer je alsnog met de wolkknop in de lijst.

Het kopiëren gaat eerst onder de naam .part en wordt daarna hernoemd, zodat een afgebroken kopie herkenbaar onaf blijft. Valt de mount weg, dan bestaat het pad vaak nog als lege map op je systeemschijf — daarom wordt eerst gecontroleerd of er ruimte is, zodat je niet ongemerkt de verkeerde schijf vult.

Dit is bewust een gewone mapkopie: dat werkt met USB, NAS en netwerkschijven zonder extra software en zonder dat wij een wachtwoord hoeven te bewaren. Wil je het echt buiten de deur, mount dan een externe opslag of laat een rsync-taak van je NAS de map ophalen.

---

Downloaden

Met de downloadknop haal je een archief naar je eigen apparaat. Dat is de snelste manier om een kopie te hebben die niets met deze server te maken heeft.

---

Handmatig

De archieven zijn gewone tarballs — je hebt Server Up niet nodig om erbij te kunnen:

# Bekijken wat erin zit
tar tzf /opt/serverup/backups/vaultwarden_20260726_030000.tar.gz

# Ergens anders uitpakken
tar xzf /opt/serverup/backups/vaultwarden_20260726_030000.tar.gz -C /tmp/herstel

Naast elk archief staat een .json met de stacknaam, het tijdstip, de grootte en de reden (handmatig, gepland, voor-update, voor-remove). Ontbreekt dat bestand, dan leidt Server Up de gegevens af uit de bestandsnaam.