Herstel installatie-instructies en hard deploy-script (v0.2.03 beta)

De installatiestappen in de README waren niet uitvoerbaar en het deploy-script kon stilzwijgend werk vernietigen. README: - `python manage.py migrate` liep vast op `RuntimeError: DJANGO_SECRET_KEY ontbreekt`. DEBUG staat standaard uit en dan is die sleutel verplicht; de instructies noemden `DJANGO_DEBUG` nergens. Nu toegevoegd, met uitleg. - `createsuperuser` stond als "optioneel, voor /admin/". Dat klopt niet: de hele API staat op `IsAuthenticated`, dus zonder account kom je de app helemaal niet in. Nu gemarkeerd als verplichte stap. - Stap voor een virtual environment toegevoegd (pip installeerde anders in de systeem-Python, wat op recente distributies afketst op PEP 668). - Node-eis vermeld: Vite 8 vereist 20.19+ of 22.12+. - Verouderde beschrijvingen bijgewerkt: de tabs van het roosterscherm (Week/Genereren/Instellingen in plaats van Weekrooster/Conflicten/ Schooljaar/Instellingen), Groepsindeling is een eigen scherm en geen tab, en er zijn twaalf modules in plaats van "twee voorbeeldmodules". DEPLOY.md: - `git clone .../Roostersoftware.git` + `cd Roostersoftware` gebruikte de verkeerde repo-naam; dat is `roosterwijs`. - CSRF-origin en FRONTEND_BASE_URL stonden als http-voorbeeld; achter TLS moet dat https zijn. - Rechtgezet: `DJANGO_CSRF_TRUSTED_ORIGINS` blokkeert het inloggen in de app niet (DRF-views zijn `csrf_exempt`), maar wel de Django-admin. - Vermeld dat er nergens automatisch een account wordt aangemaakt. scripts/deploy.sh: - Stopt nu als `.env` ontbreekt; anders start de stack met lege variabelen en faalt de backend met een onduidelijke fout. - Stopt bij lokale wijzigingen in plaats van ze met `git reset --hard` weg te gooien; bewust overschrijven kan met `--force`. - Controleert vooraf of Docker en de compose-plugin er zijn. - Toont welke commits erbij komen (oud -> nieuw) in plaats van alleen de nieuwe HEAD. - Controleert na afloop of de backend antwoordt en of er een actief account bestaat, met het createsuperuser-commando als dat er niet is. frontend/Dockerfile: - Bouwt op node:22-alpine in plaats van node:20-alpine, gelijk aan de CI en ruim binnen de Node-eis van Vite 8. Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com> Claude-Session: https://claude.ai/code/session_01FAQ4Np13v8fwbTtKHKnwDz
2026-08-19 14:57:49 +02:00 · 2026-08-19 14:57:49 +02:00 · 500cf6c558
commit 500cf6c558
parent 1865de948e
7 changed files with 164 additions and 40 deletions
--- a/DEPLOY.md
+++ b/DEPLOY.md
@ -22,9 +22,18 @@ erboven (meestal een SSH-/sleutelprobleem).
 ./scripts/deploy.sh
 ```

-Dit haalt de laatste code op (`git reset --hard origin/<branch>`), herbouwt de
-containers (incl. migraties via de entrypoint) en controleert of er een nieuwe
-frontend-bundel staat.
+Dit controleert eerst of Docker en `.env` aanwezig zijn, haalt dan de laatste
+code op (`git reset --hard origin/<branch>`), herbouwt de containers (incl.
+migraties via de entrypoint) en controleert daarna of de frontend-bundel er
+staat, of de backend antwoordt en of er een actief account is om mee in te
+loggen.
+
+Staan er **lokale wijzigingen** in de map op de server, dan stopt het script:
+`git reset --hard` zou die weggooien. Zet ze eerst veilig, of forceer bewust:
+
+```bash
+./scripts/deploy.sh --force
+```

 Nieuwe **modules** verschijnen daarna pas in de app nadat je ze aanzet via
 **⚙ → Modulebeheer**.
@ -45,7 +54,7 @@ EMAIL_HOST_USER=postvak@jouwschool.nl
 EMAIL_HOST_PASSWORD=...
 EMAIL_USE_TLS=1
 DEFAULT_FROM_EMAIL=Roosterwijs <noreply@jouwschool.nl>
-FRONTEND_BASE_URL=http://rooster-test.example.nl:8080
+FRONTEND_BASE_URL=https://rooster.example.nl
 ```

 `FRONTEND_BASE_URL` bepaalt de basis van de resetlink in de e-mail (zonder
@ -76,8 +85,8 @@ Je hoeft op de server **niets** te installeren behalve Docker zelf (met de
   ```
 2. Haal de code op:
   ```bash
-   git clone <jouw-forgejo-url>/Roostersoftware.git
-   cd Roostersoftware
+   git clone <jouw-forgejo-url>/roosterwijs.git
+   cd roosterwijs
   ```
 3. Maak het `.env`-bestand aan vanuit het voorbeeld en vul echte waarden in:
   ```bash
@ -88,7 +97,8 @@ Je hoeft op de server **niets** te installeren behalve Docker zelf (met de
   - `DJANGO_SECRET_KEY` — genereer met
     `python3 -c "import secrets; print(secrets.token_urlsafe(50))"`
   - `DJANGO_ALLOWED_HOSTS` — de hostnaam/IP van de test-server
-   - `DJANGO_CSRF_TRUSTED_ORIGINS` — `http://<host>:8080` (of je echte URL)
+   - `DJANGO_CSRF_TRUSTED_ORIGINS` — exact de origin die de browser gebruikt,
+     dus `https://<host>` achter TLS (of `http://<host>:8080` zonder TLS)
   - `POSTGRES_PASSWORD` — een sterk wachtwoord

   `.env` staat in `.gitignore` en komt dus **niet** in git — dat hoort zo.
@ -116,7 +126,10 @@ pas hem daar aan als die poort bezet is.)
 docker compose exec backend python manage.py createsuperuser
 ```

-Daarna kun je inloggen op `http://<server-host>:8080/admin/`.
+Dit account heb je **hoe dan ook** nodig: de hele API staat op
+`IsAuthenticated`, dus zonder gebruiker kom je ook de app zelf niet in — niet
+alleen `/admin/`. Zonder dit commando wordt er nergens automatisch een account
+aangemaakt; `entrypoint.sh` draait alleen migraties en `collectstatic`.

 ## Updaten na nieuwe code

@ -164,8 +177,11 @@ zonder tussenkomst van Django).
   als je een eigen nginx/Apache ervoor hebt.
 2. **`DJANGO_CSRF_TRUSTED_ORIGINS` moet de https-origin zijn**, exact zoals de
   browser hem gebruikt (bv. `https://rooster.example.nl`, zonder poort op 443).
-   Staat hier nog een `http://`-adres, dan geeft elke POST — inclusief het
-   inloggen — een CSRF-fout (HTTP 403).
+   Dit geldt voor de **Django-admin** en andere gewone Django-formulieren: staat
+   hier een `http://`-adres, dan weigert `/admin/` je aanmelding met een
+   CSRF-fout (HTTP 403). Het inloggen in de app zelf loopt hier níet op stuk —
+   DRF-views zijn `csrf_exempt` en `SessionAuthentication` controleert CSRF pas
+   als er al een sessie is.
 3. **`DJANGO_ALLOWED_HOSTS` moet de publieke hostnaam bevatten**, anders volgt
   een 400 Bad Request.

--- a/README.md
+++ b/README.md
@ -11,10 +11,11 @@ Fase 3 (afwezigheid, uitzonderingen, effectief weekrooster) en Fase 4

 Het Rooster-scherm is een **weekweergave met drag-and-drop** (muis én touch) en
 een **touch-vriendelijk** ontwerp; vrije dagen, afwezigheid en uitzonderingen
-worden automatisch verwerkt. Het Rooster heeft tabs **Weekrooster / Conflicten /
-Schooljaar / Instellingen** (tijdsloten, activiteiten en locaties beheer je daar,
-en het schooljaar + de kalender voer je in onder de Schooljaar-tab, zodat het menu
-rustiger is). De zijbalk groepeert items onder inklapbare submenu's (Personen,
+worden automatisch verwerkt. De Roostermaker heeft tabs **Week / Genereren /
+Instellingen**: onder Instellingen beheer je schooljaar + kalender, tijdvakken,
+vakken, lokalen, locaties en vormgeving; onder Genereren zitten de Vak-wizard en
+het Auto-rooster. Conflicten verschijnen als melding boven het weekrooster, niet
+als aparte tab. De zijbalk groepeert items onder inklapbare submenu's (Personen,
 Groepen) en heeft onderaan een subtiel **Instellingen**-blok met Gebruikers en
 Modulebeheer.

@ -22,9 +23,10 @@ Er zijn twee rooster-schermen: **Rooster** (alleen-lezen weergave, om te bekijke
 en af te drukken) en **Roostermaker** (de aanpasser met drag-and-drop, tabs en
 conflictdetectie). In de Roostermaker open je een blok met een **klik** om het te
 bewerken (vak, locatie, doelgroep, begeleiders, opmerking) of te **kopiëren** naar
-andere tijden/dagen. De tab **Indeling** verdeelt een hoofdgroep (of leerplein)
-kolomsgewijs in subgroepen, met per subgroep de vakken en de verantwoordelijke(n),
-en je kunt er direct subgroepen toevoegen. Beide schermen hebben een **scope-filter** (alles / per klas /
+andere tijden/dagen. Het aparte scherm **Groepsindeling** (zijbalk → Organisatie)
+verdeelt een hoofdgroep of leerplein kolomsgewijs in subgroepen, met per subgroep
+de vakken en de verantwoordelijke(n), en je kunt er direct subgroepen toevoegen.
+Beide roosterschermen hebben een **scope-filter** (alles / per klas /
 per leerplein / per leerling / per personeel); de module **Printen/Exporteren**
 voegt — als die aanstaat — een subtiele **Afdrukken**-knop toe die het (gefilterde)
 weekrooster printvriendelijk afdrukt of als PDF bewaart.
@ -52,11 +54,14 @@ geboortedatum vast.
 - **Backend** (`backend/`) — Django + Django REST Framework.
  - `plugins/` — het plugin-framework: een moduleregister, opslag van de
    aan/uit-status per module en een beheer-API.
-  - `core/` — de kern (altijd actief). **Fase 1**: modellen Persoon, Groep en
-    Subgroep met een volledige CRUD-API. Roosterblokken en kalender volgen in
-    fase 2.
-  - `modules/printing/` en `modules/accounts/` — twee voorbeeldmodules die
-    zich bij opstarten aanmelden bij het register.
+  - `core/` — de kern (altijd actief): personen, groepen, subgroepen,
+    functies, schooljaar + kalender, tijdvakken, activiteiten, locaties,
+    lokalen, roosterblokken en conflictdetectie, elk met een CRUD-API.
+  - `modules/` — twaalf modules die zich bij opstarten aanmelden bij het
+    register: `printing`, `accounts`, `leerplein`, `stage`, `uren`,
+    `blokwizard`, `personenwizard`, `autorooster`, `huisstijl`,
+    `importexport`, `vervanging` en `portal`. De volledige lijst staat in
+    `MODULE_APPS` in `backend/config/settings.py`.
 - **Frontend** (`frontend/`) — React (Vite). Zijbalk met Roosterwijs-logo die
  alleen menu's toont van ingeschakelde modules, beheerschermen voor
  **Personen**, **Groepen** en **Subgroepen**, en een scherm **Modulebeheer**.
@ -74,18 +79,34 @@ geboortedatum vast.
 Een nieuwe module toevoegen = nieuwe app maken, één regel in
 `MODULE_APPS` (in `backend/config/settings.py`), klaar.

-## Starten
+## Starten (lokaal ontwikkelen)
+
+> Voor een test- of productieserver gelden **andere** stappen: zie `DEPLOY.md`.
+> Daar draait alles in Docker en komt de configuratie uit `.env`.

 ### Backend (Django, poort 8000)

 ```bash
 cd backend
+python3 -m venv .venv && source .venv/bin/activate   # Windows: .venv\Scripts\activate
 pip install -r requirements.txt
+
+# Zonder DJANGO_DEBUG=1 weigert Django te starten: buiten debug is
+# DJANGO_SECRET_KEY verplicht. Met debug aan valt hij terug op een dev-sleutel.
+export DJANGO_DEBUG=1                                # Windows: $env:DJANGO_DEBUG="1"
+
 python manage.py migrate
-python manage.py createsuperuser   # optioneel, voor /admin/
+python manage.py createsuperuser   # VERPLICHT, zie hieronder
 python manage.py runserver
 ```

+**`createsuperuser` is geen optionele stap.** De hele API staat op
+`IsAuthenticated` en de frontend toont eerst een inlogscherm; zonder account kom
+je nergens binnen — ook niet in de app zelf, niet alleen in `/admin/`.
+
+Zonder `POSTGRES_DB` in de omgeving gebruikt de backend automatisch SQLite in
+`backend/db.sqlite3`. `DEPLOY.md` zet PostgreSQL in via `.env`.
+
 API-eindpunten:
 - `GET  /api/modules/` — alle modules met status.
 - `POST /api/modules/<key>/state/` — body `{"enabled": true|false}`.
@ -111,6 +132,9 @@ API-eindpunten:

 ### Frontend (React, poort 5173)

+Vereist **Node 20.19+ of 22.12+** — Vite 8 weigert oudere versies.
+Controleer met `node -v`.
+
 ```bash
 cd frontend
 npm install
--- a/frontend/Dockerfile
+++ b/frontend/Dockerfile
@ -1,9 +1,10 @@
 # Frontend in twee fases:
-# 1) Node bouwt de React-app tot statische bestanden.
+# 1) Node bouwt de React-app tot statische bestanden (Node 22: Vite 8 eist
+#    ^20.19 of >=22.12, en de CI bouwt ook op 22 — zelfde versie overal).
 # 2) Nginx serveert die bestanden en proxyt /api en /admin naar de backend.

 # --- Fase 1: build --------------------------------------------------------
-FROM node:20-alpine AS build
+FROM node:22-alpine AS build
 WORKDIR /app
 COPY package*.json ./
 # npm ci (reproduceerbaar) zodra er een package-lock.json in git staat;
--- a/frontend/package-lock.json
+++ b/frontend/package-lock.json
@ -1,12 +1,12 @@
 {
  "name": "roosterwijs-frontend",
-  "version": "0.2.2-beta",
+  "version": "0.2.3-beta",
  "lockfileVersion": 3,
  "requires": true,
  "packages": {
    "": {
      "name": "roosterwijs-frontend",
-      "version": "0.2.2-beta",
+      "version": "0.2.3-beta",
      "dependencies": {
        "react": "^18.3.1",
        "react-dom": "^18.3.1"
--- a/frontend/package.json
+++ b/frontend/package.json
@ -1,7 +1,7 @@
 {
  "name": "roosterwijs-frontend",
  "private": true,
-  "version": "0.2.2-beta",
+  "version": "0.2.3-beta",
  "type": "module",
  "scripts": {
    "dev": "vite",
--- a/frontend/src/modern.css
+++ b/frontend/src/modern.css
@ -35,7 +35,7 @@ button,a,input,select{transition:border-color .15s,background-color .15s,color .
 .cog-btn{width:100%;min-height:38px;justify-content:flex-start;font-size:15px;padding:0}
 .cog-btn::after{content:"Beheer en instellingen";margin-left:8px;font-size:13px}
 .cog-dropdown{position:static;min-width:0;margin:4px 0 0;box-shadow:none}
-.topbar::after{content:"v0.2.02 beta";order:4;margin:10px 8px 0;color:#98a2b3;font-size:10px}
+.topbar::after{content:"v0.2.03 beta";order:4;margin:10px 8px 0;color:#98a2b3;font-size:10px}
 .content{margin-left:var(--sidebar);width:calc(100% - var(--sidebar));max-width:1680px;padding:32px 38px 48px}
 .content-wide{padding:24px 28px 42px}
 h1{font-size:clamp(24px,2.4vw,30px);line-height:1.2;letter-spacing:-.025em;font-weight:750}
--- a/scripts/deploy.sh
+++ b/scripts/deploy.sh
@ -1,19 +1,102 @@
 #!/usr/bin/env bash
 # Op de test-server: haal de laatste code op en herbouw de containers.
-# Gebruik:   ./scripts/deploy.sh
+#
+# Gebruik:   ./scripts/deploy.sh [--force]
+#            --force  ook doorgaan als er lokale wijzigingen zijn
+#                     (let op: die worden dan overschreven)
 set -euo pipefail
 cd "$(dirname "$0")/.."

-branch="$(git rev-parse --abbrev-ref HEAD)"
-echo "Branch: $branch"
-git fetch origin
-# Forceer exact gelijk aan de remote (voorkomt 'already up to date'-verwarring).
-git reset --hard "origin/$branch"
-echo "Nu op commit:"
-git --no-pager log --oneline -1
+force=0
+for arg in "${@:-}"; do
+  case "$arg" in
+    "")        ;;
+    --force)   force=1 ;;
+    *) echo "Onbekende optie: $arg" >&2; exit 2 ;;
+  esac
+done

+# --- Vooraf controleren ---------------------------------------------------
+if ! command -v docker >/dev/null 2>&1; then
+  echo "FOUT: docker is niet geïnstalleerd op deze server." >&2
+  exit 1
+fi
+if ! docker compose version >/dev/null 2>&1; then
+  echo "FOUT: 'docker compose' werkt niet (compose-plugin ontbreekt)." >&2
+  exit 1
+fi
+
+# Zonder .env start de stack met lege variabelen: compose vult dan overal
+# lege strings in, de backend ziet geen POSTGRES_DB (valt terug op SQlite in
+# de container) en weigert te starten omdat DJANGO_SECRET_KEY ontbreekt.
+if [ ! -f .env ]; then
+  echo "FOUT: .env ontbreekt in $(pwd)." >&2
+  echo "      Maak hem aan met:  cp .env.example .env && nano .env" >&2
+  exit 1
+fi
+
+# 'git reset --hard' hieronder gooit lokale aanpassingen weg — bijvoorbeeld een
+# met de hand aangepaste nginx.conf. Daarom eerst waarschuwen.
+if [ -n "$(git status --porcelain)" ]; then
+  echo "LET OP: er staan lokale wijzigingen in deze map:"
+  git --no-pager status --short | sed 's/^/  /'
+  if [ "$force" -ne 1 ]; then
+    echo
+    echo "Die gaan verloren bij het bijwerken. Zet ze eerst veilig, of draai:" >&2
+    echo "  ./scripts/deploy.sh --force" >&2
+    exit 1
+  fi
+  echo "--force opgegeven: deze wijzigingen worden overschreven."
+fi
+
+# --- Code bijwerken -------------------------------------------------------
+branch="$(git rev-parse --abbrev-ref HEAD)"
+oud="$(git rev-parse --short HEAD)"
+echo "Branch: $branch (nu op $oud)"
+
+git fetch origin
+git reset --hard "origin/$branch"
+nieuw="$(git rev-parse --short HEAD)"
+
+if [ "$oud" = "$nieuw" ]; then
+  echo "Geen nieuwe commits; containers worden wel opnieuw gebouwd."
+else
+  echo "Bijgewerkt: $oud -> $nieuw"
+  git --no-pager log --oneline "$oud..$nieuw" | sed 's/^/  /'
+fi
+
+# --- Bouwen en starten ----------------------------------------------------
 docker compose up -d --build

-echo "Controle: nieuwe frontend-bundel aanwezig?"
-docker compose exec -T nginx sh -c 'ls /usr/share/nginx/html/assets/*.js >/dev/null 2>&1 && echo "  frontend OK" || echo "  GEEN frontend-bundel gevonden"'
+# --- Controleren ----------------------------------------------------------
+echo
+echo "Controle: frontend-bundel aanwezig?"
+if docker compose exec -T nginx sh -c 'ls /usr/share/nginx/html/assets/*.js >/dev/null 2>&1'; then
+  echo "  frontend OK"
+else
+  echo "  GEEN frontend-bundel gevonden"
+fi
+
+echo "Controle: reageert de backend?"
+docker compose exec -T backend python -c "
+import urllib.request, urllib.error
+try:
+    r = urllib.request.urlopen('http://127.0.0.1:8000/api/info/', timeout=5)
+    print('  backend OK (HTTP', r.status, ')')
+except urllib.error.HTTPError as e:
+    print('  backend OK (HTTP', e.code, '- reageert)')
+except Exception as e:
+    print('  GEEN antwoord van de backend:', e)
+" || echo "  Kon de backend niet bereiken — zie 'docker compose logs backend'."
+
+echo "Controle: is er een gebruiker om mee in te loggen?"
+docker compose exec -T backend python manage.py shell -c "
+from django.contrib.auth import get_user_model
+n = get_user_model().objects.filter(is_active=True).count()
+print('  actieve gebruikers:', n)
+if n == 0:
+    print('  LET OP: geen actief account. Maak er een met:')
+    print('    docker compose exec backend python manage.py createsuperuser')
+" || echo "  Kon de gebruikers niet tellen — zie 'docker compose logs backend'."
+
 echo "Klaar."